దీపావళి – చరిత్ర చెప్పే వెలుగుల పండుగ
క్రీ.శ. 11వ శతాబ్దానికి చెందిన పర్షియన్ పండితుడు అల్‌బిరూనీ తన భారతదేశ రచనల్లో కార్తీక అమావాస్య నాడు జరిగే దీపావళి పండుగను ప్రస్తావించారు. కర్ణాటకలోని ధార్వాడ్‌లో లభించిన 12వ శతాబ్దపు కన్నడ శాసనంలోనూ దీపావళిని పవిత్ర పర్వదినంగా పేర్కొన్నారు. అంతకంటే పూర్వపు సాహిత్యంలోనూ దీపోత్సవాల ప్రస్తావనలు ఉన్నాయని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. జైన సంప్రదాయంలో ఈ రోజు మహావీరుడి నిర్వాణాన్ని స్మరించుకుంటారు. సిక్కు సంప్రదాయంలో గురు హర్‌గోబింద్ సాహిబ్ గ్వాలియర్ కోట నుంచి విడుదలైన ఘట్టాన్ని ‘బందీ ఛోర్ దివస్’గా జరుపుకుంటారు. దీపావళి అంటే కేవలం బాణసంచా కాల్చడం, కొత్త బట్టలు ధరించడం మాత్రమే కాదు. మనలోని అజ్ఞానం, ద్వేషం, అసూయలను తొలగించుకొని ప్రేమ, దయ, జ్ఞానం, ఐక్యతను పెంపొందించుకోవాలనే సందేశాన్ని ఈ పండుగ అందిస్తుంది. ఒక్క దీపం వేల దీపాలను వెలిగించినట్లే… ఒక్క మంచి ఆలోచన ఎన్నో జీవితాల్లో వెలుగులు నింపగలదు.
- 11వ శతాబ్దం: అల్‌బిరూనీ రచనల్లో దీపావళి ప్రస్తావన
- 12వ శతాబ్దం: ధార్వాడ్ (కర్ణాటక) కన్నడ శాసనంలో దీపావళి
- జైనులకు మహావీర నిర్వాణం · సిక్కులకు బందీ ఛోర్ దివస్
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం?గమనిక: శ్రీరాముడి తిరిగిరాక, నరకాసుర వధ వంటి కథనాలు మతపరమైన పురాణ విశ్వాసాలు. చారిత్రక శాసనాలు, సాహిత్య ఆధారాలు మాత్రం దీపావళి ప్రాచీన కాలం నుంచే ఆచరణలో ఉన్నట్లు తెలియజేస్తాయి. రెండింటినీ వేర్వేరుగా అర్థం చేసుకోవాలి.
మూలం: Swipe2News దీపావళి ప్రత్యేక సంచిక
✍️ Swipe2News రిపోర్టర్ · Swipe2News రిపోర్టర్ · ఎడిటర్ ఆమోదించిన స్థానిక వార్త · మేము వార్తలు ఎలా సిద్ధం చేస్తాం · తప్పు కనిపించిందా? తెలియజేయండి
In English
Diwali – the festival of lights, as history tells it
The 11th-century Persian scholar Al-Biruni, in his writings on India, mentioned the Diwali festival held on the new-moon day of Kartika. A 12th-century Kannada inscription found in Dharwad, Karnataka, also calls Diwali a sacred festival. Researchers say even earlier literature mentions festivals of lamps. Jains remember the nirvana of Mahavira on this day, and Sikhs mark Guru Hargobind Sahib's release from Gwalior Fort as Bandi Chhor Divas. Diwali is not only about crackers and new clothes; it asks us to remove ignorance, hatred and envy and grow love, kindness, knowledge and unity. Just as one lamp lights thousands, one good thought can brighten many lives.
- 11th century: Al-Biruni mentions Diwali
- 12th century: Kannada inscription in Dharwad (Karnataka) mentions Diwali
- Jains: Mahavira's nirvana · Sikhs: Bandi Chhor Divas
Why it matters: Note: stories such as Lord Rama's return and the slaying of Narakasura are religious beliefs. Historical inscriptions and literature show Diwali has been celebrated since ancient times. The two should be understood separately.
